Траўматычны стрэс
Дваццаць пытанняў, пяць хвілін. PCL-5 - апытальнік Нацыянальнага цэнтра ПТСР ЗША, якім ва ўсім свеце правяраюць, як перажытая цяжкая падзея адгукаецца цяпер: успамінамі, пазбяганнем, настроем і напружаннем.
- 5 хв
- 20 пытанняў
- Шкала PCL-5, 2013
Пасля цяжкай падзеі псіхіцы патрэбны час, каб яе перапрацаваць, і ў першыя тыдні амаль ва ўсіх бываюць навязлівыя ўспаміны, трывога і дрэнны сон. Калі праз месяц і даўжэй перажытае працягвае вяртацца, прымушае пазбягаць людзей і месцаў і трымае цела ў пастаяннай гатоўнасці да небяспекі, гэта можа быць посттраўматычны стрэсавы разлад. Тэст не ставіць дыягназ, але паказвае, наколькі выяўленыя гэтыя водгукі і дзе іх найбольш.
Як чытаць вынік
- 0-19Мала прыкметВодгукі перажытага слабыя.
- 20-32Прыкметныя водгукіСімптомы ёсць, але ніжэй за парог ПТСР.
- 33-80Вышэй за парог ПТСРПадобна на посттраўматычны разлад: патрэбны спецыяліст.
Частыя пытанні
Што такое ПТСР і чым ён адрозніваецца ад звычайнага стрэсу?
Пасля цяжкай падзеі амаль ва ўсіх нейкі час бываюць трывога, дрэнны сон і навязлівыя ўспаміны: так псіхіка перапрацоўвае досвед. Пра ПТСР кажуць, калі гэтыя рэакцыі трымаюцца больш за месяц, замінаюць жыць і складваюцца ў пазнавальны малюнак: перажытае вяртаецца, чалавек пазбягае нагадванняў, мяняюцца думкі пра сябе і свет, а цела застаецца насцярожаным.
Як лічыцца вынік?
Кожны з 20 адказаў каштуе ад 0 да 4 балаў, сума - ад 0 да 80. Нацыянальны цэнтр ПТСР называе парог 31-33 балы, вышэй за які ПТСР верагодны; тут узяты больш асцярожны парог 33. Асобна тэст глядзіць, ці ёсць сімптомы ва ўсіх чатырох групах, як патрабуе DSM-5.
Пра якую падзею думаць, адказваючы на пытанні?
Пра тую, якая турбуе вас мацней за ўсё цяпер. Гэта можа быць аварыя, гвалт, вайна, раптоўная страта, цяжкая хвароба ці медыцынская працэдура. Важна не тое, наколькі падзея здаецца страшнай збоку, а тое, як яна адгукаецца ў вас.
Што рабіць, калі вынік высокі?
Звярнуцца да спецыяліста, які працуе з траўмай. ПТСР добра лечыцца: даказаную эфектыўнасць маюць EMDR і траўмафакусаваная кагнітыўна-паводніцкая тэрапія, іх рэкамендуе Сусветная арганізацыя аховы здароўя. Чым раней пачаць, тым лягчэйшы шлях, але дапамагчы можна і праз шмат гадоў пасля падзеі.
Што прайсці далей
PCL-5 - кантрольны спіс сімптомаў ПТСР паводле DSM-5 (Weathers і суаўт., 2013), распрацаваны Нацыянальным цэнтрам ПТСР ЗША; знаходзіцца ў грамадскім набытку. Гэта скрынінг, а не дыягназ: паставіць дыягназ можа толькі спецыяліст пасля размовы. Калі вам цяпер вельмі дрэнна або з'яўляюцца думкі нашкодзіць сабе, калі ласка, тэлефануйце ў хуткую або на тэлефон даверу.