Ой тұзағы
Өзіне қатысты ету
Айналада болып жатқанның бәрін өз есебіңізге аласыз. Тіпті ауа райын. Тіпті біреудің нашар көңіл-күйін.
Бұл қалай естіледі
- «Серігім шаршап келіп, үнсіз отыр - бұл сөзсіз менің кесірімнен»
- «Команда жоспарды орындамады - демек, бүкіл мәселе менде, басшы ретінде»
- «Бала нашар баға алды - демек, мен оны нашар тәрбиелеймін»
Оны қалай байқауға болады
Кез келген жағымсыз жағдайдағы алғашқы ой - «бұл менің кесірімнен» немесе «мұның алдын алу керек еді». Басқалардың көңіл-күйі, шешімдері мен кездейсоқтықтар сізге жеке жауапкершілік пен кінә болып түседі.
Ол қайдан шығады
Көбіне бұл бала ересектердің көңіл-күйіне өзін жауапты сезінген балалық шақтан қалған әдет. Өзіне қатысты ету бақылау елесін береді: бәрі маған байланысты болса, мен бәрін түзете аламын.
Одан қалай шығуға болады
Өзіңізден сұрап көріңіз
Басқа адамдардың сезімдерінің өз себептері бар. Бұл үнемі мен туралы бола бермейді.
Үш қадамдық жаттығу
- «Жауапкершілік шеңберін» салыңыз: оқиғаның барлық себептерін тізіп, қай үлесі шын мәнінде сіздікі екенін белгілеңіз.
- Ықпалды кінәдан ажыратыңыз: бір нәрсеге ықпал ету оған кінәлі болу дегенді білдірмейді.
- Мұны өзіңізге алмас бұрын, адамның өзінен не болғанын сұраңыз.
Келесі не өтуге болады
- 2 минМазасыздықСоңғы екі апта туралы жеті сұрақ. Дәрігерлер қолданатын қысқа скрининг.
- 2 минДепрессияСоңғы екі апта туралы тоғыз сұрақ. Бүкіл әлемдегі дәрігерлер қолданатын скрининг.
- 2 минПерфекционизмЖоғары талап көмектесе ме, әлде қинай ма? Екі шкала: өзіңе қойылатын талап және өзіңе көңілің толмауы.
Тізім Аарон Бек пен Дэвид Бернстің (Feeling Good, 1980) жіктемесіне негізделген. Бұл терапияны ауыстыру емес, өзін-өзі бақылауға арналған оқу құралы. Егер өзіңізден тым көп танысаңыз және бұл өмір сүруге кедергі келтірсе, бұл ұялатын нәрсе емес, әңгімеге келуге себеп.