Пастка мыслення

Эмацыянальнае разважанне

Адчуваю - значыць, так і ёсць. «Мне трывожна» ператвараецца ў «усё праўда дрэнна». Эмоцыя становіцца доказам.

Як гэта гучыць

«У мяне адчуванне, што да мяне нікому няма справы - значыць, так і ёсць»
«Мне раўніва - значыць, партнёр нешта хавае»
«Няма адчування гатоўнасці - значыць, рана пачынаць»

Як яе заўважыць

Высновы абапіраюцца на адчуванне, а не на факты: «страшна, значыць, небяспечна», «трывожна, значыць, нешта не так», «сорамна, значыць, са мной нешта не ў парадку». Моцная эмоцыя здаецца канчатковым доказам, спрачацца з якім бессэнсоўна.

Адкуль яна бярэцца

Эмоцыі хутчэйшыя за думкі і калісьці дапамагалі імгненна рэагаваць на пагрозу. Але пачуццё адлюстроўвае ўнутраны стан: стомленасць, мінулы досвед, трывогу, а не заўсёды тое, што адбываецца звонку.

Як выбрацца

Паспрабуйце спытаць сябе

Пачуццё - гэта дадзеныя пра мой стан, а не факты пра рэальнасць.

Практыкаванне ў тры крокі

Назавіце пачуццё асобна ад высновы: «я адчуваю трывогу» замест «усё дрэнна».
Спытайце: якія факты пацвердзілі б гэтую выснову, калі б у мяне не было гэтага пачуцця?
Пачакайце, пакуль хваля спадзе, і вярніцеся да рашэння на спакойную галаву.

Спіс заснаваны на класіфікацыі Аарона Бека і Дэвіда Бернса (Feeling Good, 1980). Гэта вучэбны інструмент для саманазірання, а не замена тэрапіі. Калі вы пазнаяце ў сабе зашмат і гэта перашкаджае жыць, гэта не прычына саромецца, а прычына прыйсці на размову.