Пастка мыслення

Персаналізацыя

Усё, што адбываецца вакол, вы прымаеце на свой рахунак. Нават надвор'е. Нават чужы дрэнны настрой.

Як гэта гучыць

«Партнёр прыйшоў стомлены і маўчыць - дакладна праз мяне»
«Каманда не выканала план - значыць, уся справа ўва мне як у кіраўніку»
«Дзіця атрымала дрэнную адзнаку - значыць, я дрэнна яго выхоўваю»

Як яе заўважыць

Першая думка ў любой непрыемнай сітуацыі - «гэта праз мяне» або «трэба было гэтаму перашкодзіць». Чужы настрой, чужыя рашэнні і выпадковасці кладуцца на вас як асабістая адказнасць і віна.

Адкуль яна бярэцца

Часта гэта звычка з дзяцінства, дзе дзіця адчувала сябе адказным за настрой дарослых. Персаналізацыя дае ілюзію кантролю: калі ўсё залежыць ад мяне, значыць, я магу ўсё выправіць.

Як выбрацца

Паспрабуйце спытаць сябе

У іншых людзей ёсць свае прычыны адчуваць тое, што яны адчуваюць. Не заўсёды гэта пра мяне.

Практыкаванне ў тры крокі

Намалюйце «кола адказнасці»: пералічыце ўсе прычыны падзеі і адзначце, якая доля сапраўды ваша.
Аддзяліце ўплыў ад віны: уплываць на нешта не значыць быць у гэтым вінаватым.
Спытайце ў самога чалавека, што з ім, перш чым браць гэта на сябе.

Спіс заснаваны на класіфікацыі Аарона Бека і Дэвіда Бернса (Feeling Good, 1980). Гэта вучэбны інструмент для саманазірання, а не замена тэрапіі. Калі вы пазнаяце ў сабе зашмат і гэта перашкаджае жыць, гэта не прычына саромецца, а прычына прыйсці на размову.