Пастка мыслення

Абавязковасць

Унутраны голас, які пастаянна кажа «павінен». Быць паспяховейшым, спакайнейшым, лепшым. За невыкананне - віна.

Як гэта гучыць

«Мне варта было справіцца без старонняй дапамогі»
«Партнёр павінен сам здагадацца, што мне трэба»
«Я не маю права стамляцца, пакуль усё не зроблена»

Як яе заўважыць

Унутраны дыялог поўны слоў «павінен», «абавязаны», «трэба», «нельга», «варта было б». Замест жадання і выбару - абавязак, а за невыкананнем прыходзяць віна перад сабой або злосць на іншых, калі «павінны» былі яны.

Адкуль яна бярэцца

Правілы «павінен» часта гучаць голасам бацькоў, школы ці культуры. Калісьці яны дапамагалі быць прынятым, але ў дарослым узросце ператвараюцца ў жорсткі ўнутраны статут, які немагчыма выканаць цалкам.

Як выбрацца

Паспрабуйце спытаць сябе

Адкуль гэта «павінен»? Хто гэта вырашыў? Што будзе, калі проста «хачу» ці «магу»?

Практыкаванне ў тры крокі

Заўважце «павінен» і спытайце: хто ўсталяваў гэтае правіла і што будзе, калі яго парушыць?
Замяніце «павінен» на «я хачу», «мне важна» або «было б добра» і паглядзіце, што зменіцца.
Пакіньце тыя правілы, якія сапраўды вашы, і мякчэй стаўцеся да астатніх.

Спіс заснаваны на класіфікацыі Аарона Бека і Дэвіда Бернса (Feeling Good, 1980). Гэта вучэбны інструмент для саманазірання, а не замена тэрапіі. Калі вы пазнаяце ў сабе зашмат і гэта перашкаджае жыць, гэта не прычына саромецца, а прычына прыйсці на размову.