Пастка мыслення
Звышабагульненне
Адна падзея ператвараецца ў вечны закон. Словы «заўсёды» і «ніколі» тут гаспадары.
Як гэта гучыць
- «Адно суразмоўе прайшло няўдала - мяне ніколі не возьмуць на працу»
- «Ён спазніўся на сустрэчу - на яго ніколі нельга спадзявацца»
- «У мяне зноў не атрымалася - я нічому не магу навучыцца»
Як яе заўважыць
У мове шмат «заўсёды», «ніколі», «усе», «ніхто», «вечна». Адна непрыемнасць апісваецца як правіла, якое будзе паўтарацца, і з гэтага робіцца выснова пра будучыню.
Адкуль яна бярэцца
Мозг шукае заканамернасці, каб прадказваць свет, і балючы досвед запамінаецца асабліва трывала. Абагульненне абараняе ад паўторнага болю, але заадно зачыняе дзверы новаму досведу.
Як выбрацца
Паспрабуйце спытаць сябе
Адна падзея - гэта адна падзея. Не закон прыроды.
Практыкаванне ў тры крокі
- Злавіце словы «заўсёды» і «ніколі» і замяніце іх дакладнымі: «на гэты раз», «часам».
- Успомніце хоць адно выключэнне з «правіла».
- Спытайце сябе: колькі разоў гэта здаралася насамрэч, а колькі - не?
Што прайсці далей
- 2 хвТрывожнасцьСем пытанняў пра апошнія два тыдні. Кароткі скрынінг, якім карыстаюцца лекары.
- 2 хвДэпрэсіяДзевяць пытанняў пра апошнія два тыдні. Скрынінг, якім карыстаюцца лекары ва ўсім свеце.
- 2 хвПерфекцыянізмВысокая планка дапамагае ці мучыць? Дзве шкалы: патрабаванні да сябе і незадаволенасць сабой.
Спіс заснаваны на класіфікацыі Аарона Бека і Дэвіда Бернса (Feeling Good, 1980). Гэта вучэбны інструмент для саманазірання, а не замена тэрапіі. Калі вы пазнаяце ў сабе зашмат і гэта перашкаджае жыць, гэта не прычына саромецца, а прычына прыйсці на размову.